PIOTR WŁOCZYK: Panie profesorze, wszystkiego najlepszego z okazji 250-lecia!

PROF. DAVID JACKSON: Dziękuję, tylko pytanie, czy to aby na pewno teraz powinniśmy obchodzić te „urodziny”.

Jak to? Przecież ta data nie budzi chyba wątpliwości: dokładnie 4 lipca 2026 r. minie 250 lat od ogłoszenia Deklaracji Niepodległości.

Ogłoszenie niepodległości to tylko jeden z momentów, które możemy uważać za początek USA. Przecież musieliśmy jeszcze zwyciężyć w wojnie rewolucyjnej.

W Polsce zwykle nazywa się ten rozdział historii wojną o niepodległość USA, a nie – jak w Ameryce – wojną rewolucyjną czy też, co jest jednak pojęciem szerszym, rewolucją amerykańską.

Cóż, faktem jest, że zrewoltowaliśmy się przeciw brytyjskiej władzy kolonialnej, i to skutecznie. Jest co najmniej kilka dat, po które moglibyśmy sięgnąć, by świętować niepodległość. Kongres Kontynentalny zagłosował za niepodległością już 2 lipca 1776 r. Pokój paryski z 1783 r. oficjalnie zakończył naszą walkę o niepodległość (rewolucję). Konstytucja została podpisana w 1787 r., a proces jej ratyfikacji zakończył się rok później. Jak widać, nie brakuje dat, które można byłoby świętować.

Nawiasem mówiąc, wydarzenia z lipca 1776 r. sprawiły, że doszło do dużego konfliktu między Johnem Adamsem i Thomasem Jeffersonem.

Dwaj ojcowie niepodległości, którzy wadzą się ze sobą? Skąd my to znamy…

John Adams, który osobiście „pilotował” głosowanie w sprawie niepodległości, uważał, że to 2 lipca będzie świętem narodowym. Jak pisał do swojej żony Abigail: „Drugi dzień lipca 1776 r. będzie najsłynniejszą datą w dziejach Ameryki. Wierzę, że będzie ona obchodzona przez kolejne pokolenia jako największa rocznica”. Zamiast tego USA wybrały jednak 4 lipca jako święto narodowe, a musimy pamiętać, że to Jefferson był głównym autorem Deklaracji Niepodległości.

Głęboka różnica zdań na temat natury rządu i rywalizacja o prezydenturę doprowadziły w końcu do zerwania kontaktów między tymi dwoma przyjaciółmi. Jednak wiele lat później wrócili oni do wymiany listów i – co znamienne – obaj zmarli tego samego dnia: 4 lipca 1826 r.