Długi cień Katynia

Długi cień Katynia

Dodano: 
Ekshumowane ciała polskich oficerów. Katyń, 1943 r.
Ekshumowane ciała polskich oficerów. Katyń, 1943 r. Źródło: Muzeum Katyńskie
O tym, że Helge Tramsen był duńskim lekarzem, który w komisji 12 specjalistów z całej Europy został wysłany przez Niemców do Katynia po odkryciu grobów polskich oficerów w 1943 r., Romuald Twardowski dowiedział się zapewne później. Niemiecka komisja lekarska po przeprowadzeniu ekshumacji miała ostatecznie stwierdzić, kto jest sprawcą zbrodni katyńskiej .

Młody i świetnie zapowiadający się kompozytor Romuald Twardowski przybył w końcu 1957 r. z Wilna do Warszawy. Przeżył z rodziną wojnę na Litwie, dwie okupacje sowieckie, jedną niemiecką i litewską, a następnie 12 lat powojennych w sowieckim już Wilnie. Dzięki polskiemu środowisku, które pozostało w stolicy republiki litewskiej, odebrał początki nauczania muzycznego, gry na fortepianie i organach. Jeszcze przed maturą ukończył konserwatorium i zaczął komponować, odnosząc pierwsze sukcesy. Wcześniej grywał na organach w wielu kościołach, które pozostały jeszcze katolickie. Gdy zaczęto je kolejno likwidować, poza grą tylko w jednym organizował chóry i spotkania muzyczne. W Wilnie usuwano ślady polskości, zamykano zakony, zabierano także cmentarze. Cmentarz bernardyński, jak wspominał, ocalał tylko dlatego, że znajdował się tam grób matki Dzierżyńskiego z krzyżem i nagrobkiem z napisem: „Najlepszej z matek”.

Dopiero po 1956 r. i długich zabiegach, które nazywano myląco repatriacją, pozwolono rodzinie Twardowskiego na opuszczenie Litwy i przyjazd do Polski. Zamieszkał najpierw z matką w Częstochowie i na Śląsku, a studia muzyczne rozpoczął w Warszawie od razu na trzecim roku.

Artykuł został opublikowany w najnowszym wydaniu tygodnika Do Rzeczy.
Autor: Marek Klecel