Kiedy w 1903 roku bracia Wright udowodnili, że człowiek może wznieść się w powietrze maszyną cięższą od powietrza napędzaną silnikiem, uwaga świata skupiła się na samolotach. Z drugiej strony, równolegle z kolejnymi samolotowymi patentami, rozwijała się inna grupa pasjonatów i wizjonerów, którzy marzyli o czymś jeszcze trudniejszym: maszynie, która mogłaby startować i lądować pionowo, zawisać w powietrzu i poruszać się w każdym kierunku.
Pierwszy lot
Choć próby stworzenia takiej maszyny trwały już od dawna, pierwszy udany lot odbył się dopiero w 1907 roku. Pionierem okazał się francuski mechanik i wynalazca z Lisieux, Paul Cornu.
Cornu był człowiekiem z pasją, mającym poza tym solidny warsztat jako inżynier. Był synem producenta rowerów. Zaczynał od naprawiania rowerów, a następnie zajął się budową małych silników spalinowych, co z kolei doprowadziło go do pasji lotniczej.
W swym warsztacie w Normandii zaczął konstruować modele latające, a z czasem, wierząc, ze jego eksperyment musi się powieść, przystąpił do budowy maszyny w skali 1:1. Cornu skupił się na koncepcji helikoptera, zwanego też żyroplanem.
Zbudowany przez Cornu pojazd wyglądał bardzo nietypowo i jednocześnie wydawał się delikatną konstrukcją. Sercem maszyny był dwucylindrowy, chłodzony cieczą silnik spalinowy marki Antoinette o mocy 24 koni mechanicznych. Silnik ten napędzał dwa dwułopatowe wirniki umieszczone na przeciwległych końcach maszyny. Konstrukcja opierała się na stalowej i drewnianej ramie, miejscami przypominającej powiększoną ramę rowerową. Do sterowania Cornu zastosował pomysłowy, choć prymitywny system powierzchni sterowych umieszczonych w strumieniu zasysanego i wyrzucanego przez wirniki powietrza. Całość ważyła wraz z pilotem około 260 kilogramów.
Kluczowy moment nadszedł 13 listopada 1907 roku na polanie w pobliżu Lisieux, w obecności świadków, Paul Cornu zajął miejsce na swoim wehikule. Uruchomił silnik, który zaryczał, wprawiając wirniki w gwałtowny ruch. Maszyna zaczęła drżeć. Paski transmisyjne piszczały, a konstrukcja naprężała się, walcząc z grawitacją. Po chwili udało się: koła żyroplanu oderwały się od ziemi. Lot trwał zaledwie kilkanaście sekund, a osiągnięta wysokość wyniosła tylko około 30 centymetrów, lecz i tak był to przełomowy w dziejach lotnictwa moment. Lot Cornu był pierwszym swobodnym lotem człowieka na maszynie o skrzydłach obrotowych.
Na dłuższa metę maszyna Cornu okazała się jednak niezdolna do większych lotów. Była niestabilna, trudna w precyzyjnym sterowaniu, a jej udźwig i moc były mocno ograniczone. Brak wystarczających środków finansowych oraz kolejne trudności techniczne zmusiły wynalazcę do porzucenia dalszych prac. Same prace nad udoskonaleniem helikopterów trwały jednak dalej, prowadzone przez kolejnych inżynierów.
Czytaj też:
Tak brzmiał koniec wojny. To nagranie to przejmujące doświadczenie Czytaj też:
Car Aleksander I po raz pierwszy w Warszawie. Jak witali go Polacy? Czytaj też:
Kapitulacja w Compiègne. Dlaczego surowe warunki rozejmu nie zniszczyły Niemiec?