Odnaleziony w marcu 2025 roku sztandar 68. Pułku Piechoty Wrześni trafił do zbiorów Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą. 4 października, odbyła się jego oficjalna prezentacja. To jeden z najcenniejszych znalezisk z czasów wojny obronnej września 1939 roku i bardzo unikatowy zabytek. Zachowanych w takim stanie sztandarów przetrwało bardzo niewiele.
W bańce po mleku
Sztandar 68. Pułku Piechoty z Wrześni został odnaleziony pod Iłowem przez członków Sochaczewskiej Grupy Odkrywców Historii, w tym Krzysztofa Krystosiaka, który z tego powodu został odznaczony medalem honorowym „Strażnik Pola Bitwy”, ustanowionym przez Stowarzyszenie Muzealna Grupa Historyczna im. II batalionu 18. pułku piechoty. Sztandar był ukryty przez kilkadziesiąt lat w bańce po mleku, w ziemi. Po jego wydobyciu na powierzchnię było jasne, że należy go jak najszybciej zabezpieczyć.
„Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą, w porozumieniu ze znalazcami, zdecydowało o przewiezieniu sztandaru do Warszawy, do Muzeum Wojska Polskiego, gdzie w wyspecjalizowanej pracowni został wstępnie oczyszczony i odkażony. Duże zaangażowanie i pomoc w kontakcie z Muzeum WP wykazał wówczas Jakub Wojewoda, dbający o właściwe zabezpieczenie znaleziska”. – czytamy na stronie internetowej Miasta Sochaczew (sochaczew.pl).
Znalazcy oraz muzeum, gdzie sztandar ma zostać wystawiony po renowacji liczyli na szybkie zajęcie się zabytkiem. Wystosowano pismo do MKiDN z prośbą o przekazanie środków na renowację sztandaru. Niestety ministerstwo odmówiło przekazania pieniędzy na ten cel. Aby odnowić zabytek potrzeba sporych nakładów finansowych. Muzeum nie stać na taki wydatek. W tym celu otwarto zbiórkę pieniędzy. Wszystkim, którym droga jest pamięć o obrońcach z września 1939 roku mogą wpłacić darowiznę na odnowienie sztandaru.
Czytaj też:
Zaginione miasto w środku puszczy. Polscy archeolodzy odkryli intrygujące miejsceCzytaj też:
Sensacja pod Włodawą. Nieznane nikomu grodzisko odkryte na bagnachCzytaj też:
Spektakularna operacja polskich inżynierów. Pałac obrócony o 74 stopnie