Wielkopolski Park Narodowy to jeden z najstarszych parków narodowych w Polsce. Położony jest zaledwie kilkanaście kilometrów na południe od Poznania, w trójkącie Luboń – Stęszew -Mosina, nad rzeką Wartą. Obejmuje powierzchnię 7585 hektarów. Wraz z otuliną chroni teren o łącznej powierzchni ponad 14 840 hektarów. Wielkopolski Park Narodowy utworzono 16 kwietnia 1957 roku na mocy rozporządzenia Rady Ministrów. Jego symbolem jest puszczyk zwyczajny. W parku zobaczymy unikalny krajobraz polodowcowy Pojezierza Wielkopolskiego: moreny, ozy, drumliny, jeziora rynnowe i kociołkowe oraz naturalne lasy.
Idea powstania parku narodowego
Idea ochrony tego terenu zrodziła się już w latach dwudziestych XX wieku. Inicjatorem objęcia go ochroną był prof. Adam Wodziczko, botanik i biolog z Uniwersytetu Poznańskiego, który nazwał okoliczne lasy „prawdziwym muzeum form polodowcowych i żywym muzeum przyrody”. W 1922 roku wystąpił on z pierwszym wnioskiem o ochronę. W 1926 roku poparły go Okręgowy Zarząd Lasów Państwowych w Poznaniu i Zarząd Fundacji Kórnickiej, wprowadzając zakaz rębni zupełnych.
Ukoronowaniem zabiegów zmierzających do ochrony tego terenu było utworzenie w 1932 roku dwóch rezerwatów: w Puszczykowie i nad Jeziorem Kociołek o łącznej powierzchni ponad 400 hektarów. W 1933 roku w Osowej Górze odbyło się symboliczne otwarcie Wielkopolskiego Parku Narodowego. W latach 1935-1939 Lasy Państwowe wstrzymały wycinki na obszarze 1165 hektarów pomiędzy rezerwatami.
Po drugiej wojnie światowej powrócono do idei ochrony tego obszaru. W 1946 roku Ministerstwo Leśnictwa uznało teren za ochronny, a dwa lata później Wojewoda Poznański wydał rozporządzenie o ochronie krajobrazu. Ostatecznie park, niemal w dzisiejszym kształcie, powstał w 1957 roku. Początkowo jego granice obejmowały 9600 hektarów. W 1996 roku granice parku zmieniono. Ma on 7584 hektarów oraz otulinę. Łączna powierzchnia to 14 840 hektarów.
Bogactwo przyrody
Krajobraz parku ukształtował lądolód skandynawski. Dominują tu lasy: grądy, dąbrowy i bory sosnowe, w tym fragmenty zbliżone do lasów pierwotnych. Inwentaryzacje z lat osiemdziesiątych XX wieku wykazały ponad 900 gatunków roślin, setki grzybów, mchów i porostów. Wśród chronionych roślin są na przykład różne gatunki storczyków, goździka sinego czy jarzębu brekinii.
Fauna parku jest równie bogata. Spotkać można tu ponad 40 gatunków ssaków, 227 gatunków ptaków (puszczyk, kraska, zimorodek, dzięcioł czarny, bielik, żuraw), gady, płazy i tysiące bezkręgowców. Na jeziorach żyją perkozy, cyraneczki i kormorany (ich kolonia znajduje się na Wyspie Zamkowej). Park odwiedza rocznie ponad milion osób.
Najciekawsze miejsca i atrakcje
Muzeum Przyrodnicze w Jeziorach
Muzeum Przyrodnicze Wielkopolskiego Parku Narodowego, a zarazem siedziba dyrekcji parku mieści się w Jeziorach w rezydencji wybudowanej w czasie niemieckiej okupacji z rozkazu Arthura Greisera. Muzeum gromadzi zbiory związane z Wielkopolskim Parkiem Narodowym. Z jego tarasu roztacza się widok na jezioro. Idealne miejsce na początek wizyty.
Jezioro Góreckie
Jezioro to można uznać za największą atrakcję park. Na porośniętej lasem wyspie (część rezerwatu ścisłego) znajdują się malownicze ruiny neogotyckiego zameczku Klaudyny Potockiej z lat 1824-1825 wybudowany przez jej brata, Tytusa Działyńskiego. Zamek, a właściwie pałacyk, był prezentem ślubnym dla Klaudyny. Zbudowany został na planie litery „L”, otoczony był parkiem, o czym świadczą pozostałe drzewa obce gatunkowo. Klaudyna Potocka z mężem Bernardem mieszkali na wyspie kilka lat, do wybuchu powstania listopadowego w 1830 roku. Później małżonkowie wyjechali do Warszawy, a w miejsce to już nie wrócili. Zameczek został zniszczony w 1848 roku w czasie Wiosny Ludów ostrzałem artyleryjskim wojsk pruskich, gdyż sądzono, że w pałacyku mieści się polski rząd powstańczy.
Szwedzkie Góry i ozy
Jedna z najciekawszych ścieżek przyrodniczych pod nazwą „Na tropach lądolodu” prowadzi grzbietem ozu Bukowsko-Mosińskiego (ma rekordową długość w Polsce: 37 kilometrów). Ze szlaku rozciąga się m.in. widok na jezioro Budzyńskie, głazy narzutowe. Taras widokowy oferuje panoramę na moreny i lasy.
Głaz Leśników i Głaz im. prof. Adama Wodziczki
Głaz Leśników (4 metry wysokości, obwód 10,5 metra) to największy pomnik przyrody w okolicy. Znajduje się przy parkingu Komorniki – Jeziory. Głaz Wodziczki upamiętnia twórcę parku. Granit znajduje się przy czerwonym szlaku koło Osowej Góry.
Wieża ornitologiczna na Trzcielińskim Bagnie
Drewniana wieża ulokowana jest na obszarze ochrony ścisłej. Można prowadzić stąd obserwacje ptactwa wodnego i błotnego: żurawi, gęsi, błotniaków.
Inne ciekawe miejsca to na przykład: jezioro Kociołek (polodowcowy kocioł eworsyjny z pomnikowymi drzewami), Rezerwat Grabina im. prof. Wodziczki (najstarszy drzewostan park).
W parku znajdują się znakowane trasy piesze. To idealne miejsce na wypoczynek blisko dużego miasta. Warto odwiedzić go wiosną choćby dla kwitnących storczyków i śpiewu ptaków.
Czytaj też:
Najstarszy park narodowy w Polsce. Nie tylko Zakopane przyciągało bohemęCzytaj też:
Letniska II RP. Te miejsca robiły furorę wśród wczasowiczówCzytaj też:
QUIZ: Fenomen Tatr. Dlaczego te góry przyciągają tak wiele osób?