Jakub Sobieski, mimo zasług swojego ojca i powszechnego szacunku, jakim go darzono, nie zdołał przekonać do siebie szlachciców – elektorów. Dlaczego?
Młode lata
Jakub Ludwik Sobieski urodził się 2 listopada 1667 roku w Paryżu. Był synem Jana Sobieskiego i Marii Kazimiery d’Arquien. Marysieńka, będąc w ciąży, wyjechała do Francji, by skorzystać z opieki tamtejszych lekarzy podczas porodu.
Chłopiec otrzymał imię Jakub na cześć dziadka (kasztelana krakowskiego), a Ludwik i Henryk – na cześć rodziców chrzestnych: króla Francji Ludwika XIV i królowej angielskiej, Henryki Marii. Rodzice nazywali go pieszczotliwie „Fanfanikiem”. Od najmłodszych lat borykał się z problemami zdrowotnymi, które jednak nie przeszkodziły mu później w nauce czy treningach jazdy konnej.
Po wyborze Jana III Sobieskiego na króla, Jakub został ogłoszony królewiczem. Mimo oporu części posłów litewskich Jakub był konsekwentnie przygotowywali go do objęcia tronu. Towarzyszył Janowi III w najważniejszych kampaniach wojennych: pod Wiedniem i Parkanami w 1683 roku oraz w wyprawach mołdawskich. Wykazywał się odwagą i roztropnością, lecz szlachta cały czas bardzo sceptycznie podchodziła do możliwości objęcia tronu po Janie III na drodze sukcesji. Nieskuteczne okazały się także próby zdobycia dla niego tronu w Siedmiogrodzie czy Mołdawii.
Koligacje i nieudane elekcje
Jakub w 1687 roku zaręczył się z najbogatszą dziedziczką Rzeczypospolitej, Ludwiką Karoliną Radziwiłłówną. Zaręczyny zostały jednak zerwane wskutek intryg dworu wiedeńskiego. Ostatecznie w 1691 roku, dzięki poparciu Habsburgów, poślubił księżniczkę neuburską Jadwigę Elżbietę Amalię, siostrę cesarzowej. W posagu otrzymał tytuł książęcy i księstwo oławskie na Śląsku. Małżeństwo połączyło go z potężnymi rodami europejskimi, ale nie zapewniło tronu.
Po śmierci Jana III w 1696 roku Jakub wziął udział w wolnej elekcji jako kandydat do tronu. Miał poparcie części szlachty oraz dworów szwedzkiego i austriackiego, lecz przegrał z Augustem II Sasem. Obrażony nie złożył hołdu nowemu królowi i wyjechał do Oławy. Wcześniej jeszcze, co mocno oburzyło niektórych, zaczął procesować się z matką o spadek po zmarłym ojcu.
W czasie wojny północnej ponownie zgłosił pretensje do korony. W 1704 roku, gdy opowiedział się za detronizacją Augusta II, został schwytany przez wojska saskie pod Wrocławiem i uwięziony w twierdzach Pleißenburg i Königstein. Spędził tam prawie trzy lata. Zwolniony na mocy traktatu altransztadzkiego, musiał zrzec się dalszych pretensji do tronu. Swoje dobra na terenie Rzeczpospolitej odzyskał po 1717 roku.
Ostatnie lata życia spędził głównie w Żółkwi, zajmując się rodzinnym majątkiem. Miał sześcioro dzieci, z których dorosłości dożyły trzy córki: Maria Kazimiera, Maria Karolina (późniejsza księżna de Bouillon) oraz Maria Klementyna (żona jakobickiego pretendenta Jakuba III Stuarta). Jego syn, Jan, zmarł w niemowlęctwie. Jakub Ludwik Sobieski zmarł 19 grudnia 1737 roku w Żółkwi na skutek wylewu. Pochowano go w kościele św. Wawrzyńca. Był ostatnim męskim przedstawicielem rodu Sobieskich.
Czytaj też:
75 lat PAN. Powstała w miejsce instytucji z długimi tradycjami Czytaj też:
Misja niemieckiej królowej Polski Czytaj też:
Inwazja zatrzymana. Gdzie bylibyśmy dziś, gdyby nie Karol Młot?