Archeolodzy z francuskiego Narodowego Instytutu Badań Archeologicznych Prewencyjnych (Institut national de recherches archéologiques préventives) odkryli w Horbourg-Wihr koło Colmaru w Alzacji wyjątkowy kompleks funeralny z drugiej połowy V wieku. Odkrycia dokonano podczas wykopalisk ratowniczych poprzedzających budowę osiedla mieszkaniowego. Nekropolia powstała na terenie dawnego małego osiedla zwanego vicus, założonego przez Rzymian i zamieszkałego także przez Galów, położonego blisko rzymskiego limesu nad Renem.
Ciekawe znaleziska
Na stanowisku zidentyfikowano 11 grobów osób dorosłych lub starszych nastolatków, trzy groby dziecięce oraz dwa pochówki końskie. Szczególnie wyróżniają się dwa pochówki męskie o bogatym wyposażeniu. Wśród darów grobowych znalazły się: miecz z częściowo zachowaną drewnianą pochwą, scramasax – jednosieczna broń typowa dla wczesnego średniowiecza, tarcza oraz angon – charakterystyczna germańska włócznia z zadziorami. Elementy uzbrojenia i stroju zdobione były złotymi i srebrnymi okuciami z granatami. Zdaniem francuskich archeologów takie zestawy broni są typowe dla pochówków wojowników germańskich o wysokim statusie lub foederati – sojuszników wcielonych w struktury wojskowe późnego Imperium Rzymskiego.
Dwa inne groby zawierały wyposażenie interpretowane jako kobiece: pary srebrno-złoconych fibul (zapinek) łukowatych, srebrne fibule w kształcie ptaków, naszyjniki z paciorków szklanych, klamry pasa oraz grzebień z kości. Dwa konie pochowano wraz z elementami rzędu.
Wstępne badania szkieletów ujawniły ślady urazów i problemów zdrowotnych. U co najmniej dwóch osób stwierdzono źle zrośnięte złamania, co w jednym przypadku doprowadziło do zesztywnienia stawu kolanowego. U dwóch osobników odkryto obrażenia spowodowane bronią białą, bez śladów gojenia, co sugeruje, że rany powstały w chwili śmierci lub tuż przed nią. Jeśli interpretacja się potwierdzi, uzbrojenie w grobach nie było wyłącznie symboliczne, a członkowie społeczności doświadczyli przemocy tuż przed śmiercią.
Kompleks powstał na obszarze zajmowanym wcześniej przez osadę gallo-rzymską. Najwcześniejsze ślady działalności datuje się tu na połowę I wieku n.e. W II i III wieku osadnictwo było gęste: budynki o kamiennych fundamentach i konstrukcji z materiałów organicznych otaczały sieć dróg. W IV wieku teren pokryła warstwa ciemnego mułu, a użytkowanie stało się sporadyczne. Dopiero w drugiej połowie V wieku część dawnej osady przekształcono w cmentarzysko.
Odkrycie jest szczególnie cenne, ponieważ archeologiczne dowody osadnictwa germańskiego w Alzacji w okresie przejściowym między upadkiem władzy rzymskiej a początkami ery merowińskiej są stosunkowo nieliczne. Druga połowa V wieku to czas zaniku zachodniorzymskiej władzy imperialnej i formowania się nowych struktur politycznych. Połączenie germańskiego stylu uzbrojenia, drogiej biżuterii, pochówków końskich i śladów przemocy czyni cmentarz w Horbourg-Wihr wyjątkowym źródłem do badań nad tymi przemianami. Same dary grobowe nie pozwalają jednak jednoznacznie określić etnicznej tożsamości pochowanych. Do tego potrzebne są dalsze analizy antropologiczne i archeologiczne.
Stanowisko daje rzadki wgląd w społeczność żyjącą na pograniczu rzymsko-germańskim w momencie głębokich zmian politycznych i społecznych.
Czytaj też:
Marzenia o lataniu. Pierwszy "lot" nie był zbyt spektakularny, lecz kluczowy Czytaj też:
Monumentalna średniowieczna katedra w Sudanie. To odkrycie polskich naukowców Czytaj też:
Masakra wikingów. Jak król "Bezradny" podpalił Anglię