Tymczasem autor ponadczasowych słów: „Jeden tam tylko jest porządny człowiek prokurator, ale i ten, prawdę mówiąc świnia” był Rosjaninem, ale polskiego pochodzenia,na co wskazują wszystkie możliwe źródła. Legitymował się polskim herbem Jastrzębiec, bo pochodził z ziemiańskiej rodziny Janowskich. Protoplasta rodu Jan mieszkał w opisywanych przez Sienkiewicza Łubniach, które od 1569 roku znajdowały się w granicach Korony Królestwa Polskiego. To tam w 1596 roku hetman Stanisław Żółkiewski ostatecznie dobił powstanie kozackie Seweryna Nalewajki. Tuż przed tym starosta czerkawski Aleksander Wiśniowiecki zbudował tam okazały zamek. Na przepływającej przez Łubnie Sule był „most bardzo długi, przez który już na stepy się wychodzi”... -jak opisywał to sekretarz króla Stefana Batorego historyk, dyplomata i kronikarz tamtych czasów Reinchold Heidenstein. W tychże Łubniach matka księcia Jeremiego Wiśniowieckiego, babcia późniejszego króla Michała Korybuta Wiśniowieckiego, najstarsza z czterech córek hospodara mołdawskiego Jeremiego Mohyły założyła jeden z trzech ufundowanych przez siebie klasztorów prawosławnych.
Łubnie to rezydencja rodu Wiśniowieckich i stolica olbrzymich jego dóbr zadnieprzańskich, splądrowanych przez kozackie powstanie Chmielnickiego za co książę Jeremi mścił się okrutnie.
Wracając do naszego Gogola to dziadek Mikołaja – Atanazy Janowski dodał do swojego nazwiska nazwisko "Gogol" – tak- jak czyni się to od wieków w Hiszpanii. Ówze Janowski -pisarz pułkowy, a potem oficer wojska rosyjskiego przyswoił w ten sposób nazwisko panieńskie swojej matki. W oficjalnych dokumentach pisał o sobie, iż jego „przodkowie byli nazwiska Hohol, z polskiej narodowości”. Nazwisko „Gogol” pochodzi zapewne od ptaka gągola. Rodzina mieszkała w województwach wołyńskim, podolskim i ruskim. Najbardziej znanymi członkami rodu byli: w wieku XVI biskup pińsko-turowski Jonasz, zwolennik Zygmunta III Wazy i sygnatariusz Unii Brzeskiej, a w wieku XVII pułkownik Eustachy mianowany przez króla Jana III Sobieskiego hetmanem (miał pieczę nad wszystkimi Kozakami,którzy pozostali wierni Rzeczypospolitej -było to już po zawarciu haniebnej Unii Perejeslawskiej, która przetrwała de facto ponad trzy i pół wieku).
Ojciec Mikołaja Gogola był urzędnikiem caratu, a także poetą i dramaturgiem- amatorem. Matka Gogola Maria de domo Kosiarowska do ślubu mieszkała w domu swojego wujostwa Troszczyńskich. Ich syn Andrzej ożenił się z Olgą, która miała być wnuczką ostatniego polskiego króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Andrzej Troszczyński przez długie lata wspierał finansowo Mikołaja Gogola, gdy ten przebywał w Petersburgu. Sam Mikołaj Gogol urodził się w Soroczyńcach Wielkich, które w czasach Rzeczypospolitej nazywały się Krasnopolem. Według ksiąg kościelnych urodził się jako Mikołaj Janowski – i jako taki zapisany był w szkołach. Dopiero gdy miał dwanaście lat dodano mu do nazwiska drugie: Gogol. Następnie pod nazwiskiem Janowski – Gogol funkcjonował przez kolejnych co najmniej dziesięć lat. Polskie oryginalne nazwisko „Janowski” odrzucił dopiero po... Powstaniu Listopadowym! Z neofickim rosyjskim zapałem uznał je za „wymyślone przez Polaków”. Resentyment antypolski i skądinąd także antysemicki wyraźnie widać w jego opowiadaniu „Taras Bulba”.
Mikołaj Gogol nie był jedynym polskim neofitą, w których żyłach płynęła polska krew. Niedługo będzie 82 rocznica zakończenia Powstania Warszawskiego (niesłusznie określanego jako kapitulacja!), które wszak tłumił generał Erich von dem Bach – Zeleski, który wywodził się z rdzennej polskiej rodziny Żeleskich i który identycznie jak Gogol- odciął swoje polskie nazwisko już po agresji Niemiec na Polskę (Gogol po powstaniu 1830-1831). Poczucie zdrady zagłuszane było tym większą walką z tymi, których się zdradziło...