W chwili budowy kościół zlokalizowany był 2 kilometry od morza. Dzisiaj pozostała wyłącznie część jego południowej ściany. Reszta runęła dawno do Morza Bałtyckiego, które podmywając klif, zagarniało kolejne metry lądu.
Nazwa „Trzęsacz” pochodzi od słowa „trzęsienie”, gdyż to trzęsienie ziemi odczuwali okoliczni mieszkańcy, kiedy morze podmywało ląd. W języku naukowym taki proces nazywa się abrazją, jednak ludzie określali to zjawisko po prostu jako „trzęsacz”. Nazwa ta przylgnęła później także do miejscowości. W języku niemieckim Trzęsacz określany był jako Tom Have, Thom Have, a później Hoff.
Morze zabierało kościół
Wioska Trzęsacz powstała w XII wieku. Pierwsza wzmianka o osadzie pochodzi z 1331 roku. Wiadomo, że w wiosce wybudowano wówczas kościół murowany, który zastąpił istniejący wcześniej kościół drewniany. Pod koniec XIV wieku mniejszy kościół zastąpiono większą świątynią w stylu gotyckim. Wówczas, jak mówią przekazy, wioska i kościół, znajdowały się około 2 kilometry od brzegów Morza Bałtyckiego.
Kościół pw. św. Mikołaja był jedną z największych świątyń na Pomorzu. Do czasów reformacji był świątynią katolicką, w 1534 roku protestanci zaadaptowali go na swoje potrzeby.
Z biegiem lat zaczęto zauważać, że morze coraz bardziej zbliża się do wioski i kościoła w Trzęsaczu. Podjęto pewne próby zatrzymania erozji, lecz okazały się one mało skuteczne. W 1750 roku, a więc około 250 lat po budowie gotyckiej świątyni, odległość kościoła do morza wynosiła już tylko… 58 metrów. W 1850 roku dystans ten zmniejszył się jeszcze bardziej. Kościół w Trzęsaczu znalazł się 5 metrów od brzegu klifu.
2 marca 1874 roku odprawiono w kościele ostatnie nabożeństwo, po czym świątynię zamknięto dla wiernych. W kolejnych miesiącach trwało jeszcze przenoszenie całego wyposażenia z Trzęsacza do innych świątyń. Stalle (bogato zdobione ławki) znalazły się w kościele w Kamieniu Pomorskim, ołtarz gotycki trafił do Rewala, ołtarz barokowy – do nowo wybudowanego kościoła pw. Miłosierdzia Bożego w Trzęsaczu, a niektóre inne elementy wyposażenia wywieziono do muzeów w Szczecinie i Berlinie. Część z nich zaginęła w czasie II wojny światowej.
W 1900 roku do morza runęły pierwsze fragmenty kościoła. 9 marca 1901 roku powalona została cała północna ściana. Do 1930 roku na brzegu stała już wyłącznie ściana południowa, której fragment runął ostatecznie do morza 1 lutego 1994 roku. Dopiero w latach 90. podjęto się zabezpieczania klifu, aby uchronić go od dalszej erozji, a co za tym idzie – ocalić ostatni fragment okazałego niegdyś kościoła św. Mikołaja w Trzęsaczu. Prace zabezpieczające klif i fundamenty murów kościoła trwały na początku XXI wieku.
Czytaj też:
Sensacja pod Włodawą. Nieznane nikomu grodzisko odkryte na bagnachCzytaj też:
Jedno z trzech takich miejsc w Polsce. Obozowisko paleolityczne w ĆmielowieCzytaj też:
Od kiedy używamy nazwy "Rzeczpospolita"? Dziś przypada rocznica