Przemysław Gintrowski urodził się 21 grudnia 1951 roku w Stargardzie Szczecińskim. Uczęszczał do VI Liceum Ogólnokształcącego im. Tadeusza Reytana w Warszawie, gdzie należał do 1 Warszawskiej Drużyny Harcerskiej im. Romualda Traugutta „Czarna Jedynka”. Po zdaniu matury poszedł na studia. Gintrowski studiował na Politechnice Warszawskiej na Wydziale Mechanicznym Energetyki i Lotnictwa. W roku 1973 ukończył studia z tytułem inżyniera. Później studiował jeszcze na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego.
W roku 1968 Gintrowski założył zespół Między Niebem a Ziemią, który wykonywał utwory m.in. The Doors, Rolling Stones czy Animals. Grupa tworzyła także muzykę do słów wierszy Adama Asnyka, Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego, Bolesława Leśmiana i Juliana Tuwima.
Muzyk, bard, opozycjonista
Pierwszy raz Przemysław Gintrowski wystąpił publicznie w roku 1976. Był to Przegląd Piosenki Studenckiej w klubie Riwiera-Remont, w czasie którego wykonał „Epitafium dla Sergiusza Jesienina” do wiersza Krzysztofa Marii Sieniawskiego, zdobywając w konkursie pierwszą nagrodę.
Trzy lata później, w roku 1979 Gintrowski zaczął współpracować z Jackiem Kaczmarskim i Zbigniewem Łapińskim. Trio miało przygotować program poetycki "Mury" dla warszawskiego Teatru na Rozdrożu.
![]()
Kiedy w 1980 roku powstała „Solidarność”, piosenka „Mury” stała się jej nieformalnym hymnem, a Gintrowski i Kaczmarski stali się bardami opozycji demokratycznej. Ich twórczość inspirowała wielu Polaków w czasie stanu wojennego i później, aż do upadku PRL.
W 1980 roku Gintrowski otrzymał od Natana Tenenbauma (polskiego poety, który od niemal 20 lat mieszkał w Szwecji), list z tekstem wiersza pt. „Modlitwa o wschodzie słońca”. Przemysław Gintrowski skomponował do jego słów muzykę. Było to, jak mówił także Gintrowski „credo na trudne czasy”.
![]()
Na XIX Krajowym Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu w 1981 roku Przemysław Gintrowski i Jacek Kaczmarski otrzymali II nagrodę za piosenkę „Epitafium dla Włodzimierza Wysockiego”.
Gintrowski koncertował we Francji, występował także w kabarecie Pod Egidą Jana Pietrzaka. Brał udział w I Przeglądzie Piosenki Prawdziwej "Zakazane Piosenki" w Gdańsku.
Gintrowski pracował również jako kompozytor muzyki filmowej. Stworzył muzykę do ponad dwudziestu filmów fabularnych i seriali (m.in. „Zmiennicy”, „Matka królów”, „Nadzór”, „Tato”). „Przemek był wspaniałym artystą. Gdy pisał muzykę do filmu interesowało go wszystko. Począwszy od scenariusza, zdjęć, przez aktorów. Był bardzo zaangażowany w cały proces powstawania filmu, czy serialu (…). Przemek był jednym z niewielu polskich kompozytorów, którego muzyka "robiła film", czyli pomagała filmowi ilustrować emocje. Miał wielki dar do komponowania, pisania pięknych melodii” - wspominał Gintrowskiego reżyser Maciej Ślesicki.
![]()
Zdaniem Zbigniewa Herberta Gintrowski był najlepszym interpretatorem słów jego wierszy, choć ogólnie słynny poeta nie przepadał za przenoszeniem swojej twórczości na scenę.
Przemysław Gintrowski był żywo zaangażowany w życie podziemia kulturalnego. Występował poza oficjalnymi scenami, nagrywał koncerty, które rozpowszechniano tylko w tzw. drugim obiegu. „Jego muzyka miała ogromne, wręcz rewolucyjne, znaczenie dla opozycji demokratycznej. Z jednej strony było to niezwykle trafne, odnosiło się do naszych emocji wprost, z drugiej strony odbieraliśmy ją, jako element wsparcia duchowego dla tego, co robimy. […] Kiedy słyszało się Gintrowskiego, Kaczmarskiego, Kleyffa, Kelusa to odkrywało się, że wyrażają nasze potrzeby emocjonalne, odnoszą się do naszych emocji. To było niezwykłe, wzmacniające” – mówił później Andrzej Celiński.
W latach 1991-1993 Przemysław Gintrowski koncertował jeszcze z Kaczmarskim, choć współpracowali już rzadziej niż przed laty. Ostatni koncert Gintrowskiego z Kaczmarskim i Łapińskim odbył się w 1999 roku. W jego trakcie trio wykonało utwór „Requiem zbiorowe”. Rok później Gintrowski wydał płytę „Odpowiedź” z piosenkami do wierszy Zbigniewa Herberta. W 2008 roku wydał kolejną płytę, „Tren”, a rok później płytę „Kanapka z człowiekiem i trzy zapomniane piosenki”.
Był także nauczycielem fizyki m.in. w XVII Liceum Ogólnokształcącym im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Warszawie oraz wykładowcą w Warszawskiej Szkole Filmowej.
![]()
Gintrowski dalej komponował i występował na scenie. Od zawsze występował przy akompaniamencie gitary, ale lubił także towarzystwo fortepianu czy syntezatorów. Ostatni koncert Przemysłowa Gintrowskiego miał miejsce 1 marca 2012 roku z okazji obchodów Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych.
Przemysław Gintrowski zmarł 20 października 2012 roku. Uroczystości pogrzebowe odbyły się 29 października w warszawskim kościele pw. św. Anny. Gintrowski spoczął w rodzinnym grobie na cmentarzu w Wilanowie.
W 2016 powstała Fundacja im. Przemysława Gintrowskiego. Organizuje ona koncerty oraz przyznaje coroczną Nagrodę Za Wolność w Kulturze im. Przemysława Gintrowskiego. W grudniu 2016 roku po raz pierwszy wręczono te wyróżnienia.
Czytaj też:
Porozumienia sierpniowe i „Solidarność”. Komuniści musieli się ugiąć Czytaj też:
Anna Walentynowicz – prawdziwy symbol Solidarności Czytaj też:
Komitet Obrony Robotników (KOR) – odwaga w czasach reżimu
