W liczącym 60 tysięcy zębie neandertalczyka znaleziono wywiercony celowo otwór. Wykonano go za pomocą kamiennego wiertła. Archeolodzy są zdania, że jest to najstarszy znany dowód na celową chirurgię dentystyczną w historii ludzkości.
Ząb znaleziono w Jaskini Czagyrskiej na Syberii. Znalezisko podważa długo utrzymywane przekonanie, że zaawansowane zabiegi medyczne były wyłączną domeną Homo sapiens. Co więcej, wydaje się, że nasi wymarli „kuzyni” posiadali nie tylko zdolności poznawcze pozwalające im do zdiagnozowania takiego problemu, ale i umiejętności motoryczne, dzięki którym mogli taką chorobę wyleczyć przy pomocy narzędzi.
Prehistoryczne leczenie kanałowe
Lewy dolny trzonowiec został pierwotnie wydobyty w 2016 roku, jednak badacze początkowo nie byli pewni, co spowodowało głębokie, nietypowe wgłębienie w jego wnętrzu. Najnowsze badania wykazały, że otwór został celowo wykonany w celu usunięcia mocno zgniłej tkanki zęba. Przez długi czas neandertalczyków uważano za intelektualnie gorszych, jednak takie odkrycia jak to nadal dowodzą, że było inaczej.
– Fakt, że przeprowadzono taki inwazyjny zabieg i że osoba przeżyła, skłania mnie do wniosku, że jest to kolejny przykład, że neandertalczycy naprawdę bardzo dobrze rozumieli biologię człowieka. — powiedział w rozmowie z portalem Live Science współautor badania John W. Olsen, profesor antropologii z Uniwersytetu Arizony.
Osobnik cierpiał na głęboką próchnicę i miał w zębach liczne ubytki. Badacze zidentyfikowali dwa rodzaje „manipulacji” leczniczej. Oprócz nawierconego otworu, w pobliżu linii dziąseł znaleziono nawiercone proste rowki, co wskazuje, że próbowano złagodzić ból, który odczuwała ta osoba.
Kamienne narzędzia dentystyczne z epoki kamienia
Aby udowodnić, że neandertalczycy mieli narzędzia, aby wykonać taki zabieg, zespół badawczy przeprowadził eksperymenty na współczesnych ludzkich zębach. Odkryli, że znalezione na starożytnym zębie ślady odtworzyć przy użyciu małych, zaostrzonych kamiennych narzędzi wykonanych z jaspisu.
W Jaskini Czagyrskiej znaleziono liczne przykłady właśnie takich drobnych ostrzy i perforatorów, co wskazuje, że narzędzia były łatwo dostępne. Jaskinia Czagyrska w Górach Ałtajskich jest zresztą prawdziwą skarbnicą artefaktów i szczątków neandertalczyków.
Naukowcy są niemal pewni, że neandertalczycy nie wynaleźli narzędzi przeznaczonych specjalnie do leczenia zębów. Dostosowali raczej znane już sobie narzędzia do nowych zadań.
Odkrycie z Gór Ałtaj przesuwa zatem o około 45 tysięcy lat wstecz początek stosowania stomatologii. Poprzedni najstarszy znany dowód leczenia zębów należał do Homo sapiens i pochodził sprzed około 14 tysięcy lat z Włoch.
Zdolność do rozpoznania źródła bólu, zrozumienia, że można go wyeliminować, oraz celowego wyboru najskuteczniejszego leczenia świadczy o bardzo wysokim poziomie zdolności poznawczych. To kolejny dowód na to, że neandertalczycy byli zdecydowanie bardziej inteligentni, niż jeszcze niedawno uważano. Już inne, poprzednie odkrycia udowodniły, że neandertalczycy tworzyli sztukę, nosili biżuterię, grzebali swoich zmarłych i opiekowali się chorymi i rannymi członkami społeczności, a także stosowali również rośliny lecznicze. Ostatnie badania to jeszcze jedna karta na drodze do poznania prawdziwej natury wymarłego gatunku.
Czytaj też:
Najdłuższa i najbardziej absurdalna wojna świata. Trwała 335 latCzytaj też:
Ślady alkoholu sprzed 4,5 tys. lat. Nietypowe znalezisko na PodlasiuCzytaj też:
"Wyścig po ziemię". Kultowa scena z dziejów Dzikiego Zachodu wydarzyła się naprawdę