W skład zespołu poszukujących w ten sposób archeologicznych śladów na pustyni wchodzą archeolodzy m.in. z Macquarie University oraz Polskiej Akademii Nauk.
We wschodnim Sudanie odnaleziono duże, okrągłe masowe groby wypełnione kośćmi ludzi i zwierząt. Wiele z nich jest starannie ułożonych wokół jakby głównej, centralnej osoby w grobowcu, być może wodza lub innego ważnego członka społeczności. Dla archeologów to ważny dowód pozwalający dostrzec hierarchię w społeczeństwach prehistorycznych.
Starożytni nomadzi
Grobowce powstały około IV i III tysiąclecia p.n.e. Są to „grobowce grodziowe”, które mają dużą, okrągłą ścianę grodziową. Ich średnica wynosi nawet 80 metrów. W środku złożono szczątki ludzi, wraz z ich bydłem, owcami i kozami.
Jak dotąd znaleziono łącznie 260 grobowców grodziowych na wschód od Nilu, na obszarze pustynnym o długości prawie 1000 kilometrów. A kto je zbudował?
Wcześniej wydawało się, że grobowce te były luźno, nieregularnie rozrzuconymi strukturami. Obecnie badacze mówią, że jawią się one jako „spójny wzór”. To sugeruje, że na obszarze Sahary istniała wspólna kultura nomadyczna, która rozciągała się przez setki kilometrów pustyni. Niestety, same zdjęcia satelitarne nie są w stanie opowiedzieć całej historii budowniczych tych grobowców grodziowych.
Badania, które przeprowadzono w niektórych miejscach, np. datowanie radiowęglowe mówią, że budowniczowie grobowców żyli na tych terenach mniej więcej w latach 4000-3000 p.n.e., krótko przed powstaniem Egiptu jako państwa faraonów.
Niestety nie wiadomo, jaki los spotkał te społeczności później. Zmieniający się w tamtym czasie klimat, mniejsze opady, kurczące się pastwiska i coraz bardziej pustynniejąca Sahara – to wszystko sprawiało, że nomadzi coraz tłumniej porzucali dotychczasowy tryb życia albo przenosili się w inne miejsca, znajdujące się bardziej na południu. Nowe odkrycia mogą stanowić prolog do dziejów starożytnego Egiptu oraz Nubii, a zarazem symbolicznie udowadniają, że historia nie zaczęła się od epoki faraonów.
Niestety, wiele z tych monumentów grodziowych jest obecnie niszczonych z powodu nieregulowanego górnictwa w regionie. Te unikalne pochówki przetrwały tysiąclecia, ale wkrótce mogą w większości zostać kompletnie zniszczone.
Czytaj też:
Neandertalczycy znali stomatologię? Rewolucyjne znaleziskoCzytaj też:
Starożytny Rzym poza Włochami? Najwspanialsze rzymskie zabytkiCzytaj też:
Badania DNA ujawniają tragiczną historię podwójnego pochówku