Kapitulacja Trzeciej Rzeszy stanowiła finał drugiej wojny światowej na Starym Kontynencie. Akt bezwarunkowej kapitulacji podpisano 8 maja 1945 roku o godzinie 22:43 czasu środkowoeuropejskiego w berlińskiej dzielnicy Karlshorst. Wszedł on w życie o 23:01 tego samego dnia (czyli 9 maja o godzinie 1:01 czasu moskiewskiego). Dzień wcześniej, 7 maja, w Reims we Francji odbyło się pierwsze wydarzenie, nazwane później „wstępnym protokołem kapitulacyjnym”.
Początek końca „Tysiącletniej Rzeszy”
Już na konferencji w Casablance w styczniu 1943 roku alianci ogłosili, że zaakceptują wyłącznie bezwarunkową kapitulację Niemiec. Europejska Komisja Doradcza opracowała dokument „Warunki kapitulacji Niemiec”, który stał się podstawą późniejszych aktów.
Po samobójstwie Adolfa Hitlera 30 kwietnia 1945 roku władzę przejął wielki admirał Karl Dönitz, który utworzył rząd we Flensburgu. Nowym kanclerzem został początkowo Joseph Goebbels, a po jego śmierci (popełnił samobójstwo), Ludwig Schwerin von Krosigk. Dönitz próbował przedstawić swój gabinet jako apolityczny, lecz alianci nie uznali go za partnera do negocjacji. Rząd kontynuował walkę głównie po to, by umożliwić jak największej liczbie żołnierzy i cywilów ucieczkę przed Armią Czerwoną na Zachód.
Na początku maja 1945 roku Wehrmacht bronił się już tylko w rozproszonych enklawach: Meklemburgii, okolicach Hamburga, Bawarii, Czechach, Morawach, Kurlandii, Danii, Norwegii oraz odciętych portach we Francji i Holandii. Oczywiste było, że sytuacja militarna jest beznadziejna. Niemcy nie mieli szans na wygranie tej wojny.
W nocy z 6 na 7 maja w kwaterze głównej generała Dwighta D. Eisenhowera w Reims delegacja niemiecka podpisała akt kapitulacji. Ze strony niemieckiej podpis złożył generał Alfred Jodl (szef sztabu OKW), admirał Hans-Georg von Friedeburg i major Wilhelm Oxenius. Aliantów reprezentowali generał Walter Bedell Smith (ze strony USA i Wielkiej Brytanii) oraz generał Iwan Susłoparow (ze strony ZSRS). Francuski generał François Sevez był jedynie świadkiem i nie występował jako strona.
Akt przewidywał zaprzestanie działań bojowych 8 maja o 23:01 CET. Dokument spisano głównie po angielsku. Stalin jednak uznał ceremonię za niewystarczającą. Uważał, że Sowieci muszą być reprezentowani na najwyższym szczeblu, dlatego zażądał później powtórzenia ceremonii w Berlinie, stolicy pokonanego wroga.
Druga wojna światowa oficjalnie zakończyła się 8 maja 1945 roku. Dla państw Zachodu była to okazja do świętowania. Dla krajów, które dostały się w orbitę wpływów Związku Sowieckiego, w tym dla Polski, która jako pierwsza stawiła czoła Niemcom w 1939 roku, był to początek kolejnej, tym razem komunistycznej okupacji, która trwała przez kolejne niemal pół wieku.
Czytaj też:
Szarża ludzi gen. Andersa. Ostatnie starcie 2. Korpusu PolskiegoCzytaj też:
Kaźń Polaków z sowieckiej BiałorusiCzytaj też:
Bratnia krew na bruku.100. rocznica zamachu majowego