Siali postrach w swoich czasach. 13 znanych i mniej znanych postaci starożytności

Siali postrach w swoich czasach. 13 znanych i mniej znanych postaci starożytności

Dodano: 1
Tomyris, władczyni Masagetów ogląda odciętą głowę Cyrusa Wielkiego. Mal. P.P. Rubens
Tomyris, władczyni Masagetów ogląda odciętą głowę Cyrusa Wielkiego. Mal. P.P. Rubens Źródło: Wikimedia Commons
Wszyscy znają Juliusza Cezara i Aleksandra Macedońskiego, lecz nie tylko oni zapisali się na kartach historii jako zdolni wodzowie i dzielni wojownicy. Starożytność ma także innych bohaterów, o których także warto czasami wspomnieć.

Niektórzy żyli w cieniu swoich krewnych, o innych w Europie mało kto słyszał. Kim byli ludzie, którzy w czasach starożytnych wywoływali przerażenie w swoich wrogach?

Alaryk

Śmierć Alaryka

Jeden z najsłynniejszych przywódców barbarzyńskich, król Gotów Alaryk, doszedł do władzy po śmierci cesarza wschodniorzymskiego Teodozjusza II w 395 roku. W 401 roku Alaryk najechał Italię, ale został powstrzymany przez dowódcę Stylichona. Cesarz rzymski Honoriusz próbował przeciągnąć Alaryka na swoją stronę proponując mu różne ziemskie nadania, ale wódz Gotów wciąż domagał się nowych ziem i przywilejów.

W następnych latach gockie wojska kilka razy najeżdżały Italię. W końcu, w roku 410 zdrajcy cesarza i sprzymierzeńcy Alaryka, otworzyli podstępnie bramy miasta i Goci wkroczyli do stolicy Imperium. Przez trzy dni plądrowali całe miasto oszczędzając jednak kościoły (byli arianami) i dość dobrze traktując mieszkańców. Alaryk zmarł niespodziewanie w roku 410.

Olimpias

Olimpias, matka Aleksandra Wielkiego

Matka Aleksandra Macedońskiego i Kleopatry. Olimpias była czwartą żoną Filipa II (który był poligamistą). Małżeństwo z Filipem było bardzo burzliwe. Olimpias była bardzo o męża zazdrosna, a kiedy ten poślubił piątą kobietę (imieniem Kleopatra), Olimpias zleciła jej zabójstwo. W 334 roku p.n.e., kiedy Aleksander Macedoński ruszał na podbój Grecji, przekazał swojej matce władzę nad państwem. Po śmierci syna (323 p.n.e.) Olimpias nadal angażowała się w politykę, była jedną z najważniejszych postaci w świecie greckim, a przez pewien czas dowodziła wojskami Macedonii. Została zgładzona w 316 roku p.n.e.

Teuta z Ilirii

Teuta objęła rządy w królestwie Ardii w 230 roku p.n.e. po śmierci swojego męża. Ardiajowie byli w tamtym czasie jednym z najpotężniejszych i najbardziej wpływowych plemion w Ilirii.

Z rozkazu Teuty Ilirowie pustoszyli większą część Półwyspu Peloponeskiego, a ich statki atakowały rzymskie statki handlowe. Kiedy mieszkańcy Rzymu wysłali do Teuty posłów z prośbą, aby Ilirowie zaniechali ataków, jeden z posłów został zamordowany zapewne z rozkazu samej władczyni. Wkrótce doszło do wojny pomiędzy Ilirami a Rzymem. Teuta po dwóch latach została zmuszona do poddania się wojskom rzymskim.

Wercyngetoryks

Wercyngetoryks to wódz galijskiego plemienia Arwernów oraz przywódca największego z powstań Galów przeciwko siłom rzymskim podczas ostatniej fazy wojen galijskich prowadzonych przez Juliusza Cezara. To Wercyngetoryks zjednoczył plemiona Galów w walce we wspólnym przeciwnikiem, jednak pomimo początkowych zwycięstw (na przykład bitwa pod Georgowią), jego zryw został jednak krwawo stłumiony. Wercyngetoryks został pokonany przez Juliusza Cezara w bitwie pod Alezją. Został wydany później Cezarowi przez współplemieńców i zmuszony do wzięcia udziału w jego triumfalnym wjeździe do Rzymu w 46 roku p.n.e. Prawdopodobnie po sześciu latach w niewoli został zabity przez Rzymian (najpewniej został uduszony).

Genzeryk

Genzeryk zdobywający Rzym na obrazie Karła Briułłowa

Genzeryk urodził się około 380 roku. Jako król Wandalów objął tron w 428 roku. Genzeryk poprowadził swoich ludzi przez Półwysep Iberyjski i Ceutę do Afryki Północnej, gdzie założył swoje państwo, kontrolując sporą część Morza Śródziemnego i ostro konkurując z Rzymem.

W roku 455, po zamordowaniu cesarza Walentyniana III, z którym Genzeryka łączył traktat pokojowy (od 442 roku), władca Wandalów został wezwany przez wdowę po cesarzu do obrony jej i jej córek, które chciał pozbawić władzy i życia kolejny cesarz Petroniusz. Genzeryk w 455 roku zaatakował Rzym i wkroczył do miasta, ale w wyniku mediacji papieża, zgodził się nie plądrować stolicy i nie zabijać jej mieszkańców. Genzeryk wrócił do Afryki i poślubił uratowaną córkę nieżyjącego Walentyniana, Eudokię. Genzeryk kontynuował podboje w Afryce zajmując tereny sięgające przez Egipt aż do Azji Mniejszej.

Boudika

Boudika, przywódczyni Icenów

Boudika urodziła się około 30 roku n.e. Była żoną Prasutagasa, króla Icenów, celtyckiego plemienia zamieszkującego wschodnie wybrzeże Wysp Brytyjskich. Kiedy jej mąż Prasutagas zmarł nie doczekawszy się męskiego potomka, zapisał połowę swego królestwa rzymskiemu cesarzowi Neronowi. Była to praktyka powszechna – barbarzyński władca zabezpieczał w ten sposób resztę swoich ziem, a cesarz miał łożyć na utrzymanie jego rodziny.

Jednak stacjonujący w Brytanii dowódca Catus Decianus zamiast objąć protektorat nad Icenami, najechał na ich ziemię. Dom Boudiki został splądrowany, ona wychłostana, a jej córki zgwałcone. Wtedy Boudika postanowiła się zemścić. Zgromadziła wokół siebie inne celtyckie plemiona i wydała Rzymianom wojnę. Powstanie rozpoczęło się w roku 60. Początkowo siły Boudiki odnosiły wiele zwycięstw, lecz rok później zostały rozbite przez sprowadzone do Brytanii legiony. Po porażce Boudika najpewniej popełniła samobójstwo zażywając truciznę. Dziś to bohaterka ludowa Anglików.

Arminiusz

Bitwa w Lesie Teutoburskim

Arminiusz (Arminius) urodził się w szlacheckiej rodzinie germańskiego plemienia Cherusków około 18 roku p.n.e. Arminiusz został zabrany ze swojego domu przez Rzymian jako mały chłopiec. Przeszedł przeszkolenie wojskowe i służył w rzymskiej armii osiągając niemałe sukcesy.

Około 7 roku n.e. wrócił do swojej krainy, a dwa lata później dokonał swego najbardziej słynnego czynu: w 9 roku Arminiusz zgromadził germańskie plemiona, urządził zasadzkę i zmasakrował rzymskie legiony w bitwie w Lesie Teutoburskim. Po upokarzającej klęsce, po której rzymski dowódca Publiusz Kwinktyliusz Warus padł w samobójczym akcie na własny miecz, Rzymianie wycofali się za Ren i nie podejmowali przez kilka lat najazdów na tereny zajęte przez Cherusków. Arminiusz zginął ostatecznie w roku 21, z rąk swoich współplemieńców, kiedy próbował przejąć władzę nad Germanami.

Tomyris

Tomyris, władczyni Masagetów ogląda odciętą głowę Cyrusa Wielkiego. Mal. P.P. Rubens

Tomyris panowała nad ludami Massagetów (Masagetów) w VI wieku p.n.e. Toczyła zacięte walki z władcą Persji Cyrusem Wielkim i to właśnie ona zabiła tego wybitnego władcę.

Wcześniej Cyrus chciał poślubić Tomyris, aby bez rozlewu krwi zająć jej ziemię. Ona jednak nie zgodziła się. Wtedy władca Achemenidów wypowiedział jej wojnę. Po zdziesiątkowaniu armii Massagetów syn Tomyris popełnił samobójstwo. Zrozpaczona matka nie zamierzała spocząć, dopóki nie pomści syna. Jej wojska ruszyły wówczas do walki z Cyrusem pokonując go w bitwie. Według przekazów Herodota Tomyris zabiła Cyrusa, a po śmierci ścięła mu głowę.

Odoaker

Odoaker

Odoaker na świat przyszedł około 433 roku. Był rzymskim wojskowym pochodzącym z germańskiego plemienia Skirów lub Herulów. W armii rzymskiej przeszedł wszystkie szczeble kariery. W roku 476 oddziały rzymskie, w skład których wchodzili barbarzyńcy, obwołali Odoakra królem.

Odoaker udał się do Rzymu, gdzie rządził młody Romulus Augustulus, obwołany cesarzem po obaleniu jego poprzednika Juliusza Neposa. Odoaker zdetronizował Romulusa i odesłał go do Neapolu. Insygnia cesarskie wysłał zaś do Konstantynopola z wiadomością, że chce być rzymskim zarządcą Italii pod panowaniem cesarza Wschodu, Zenona. Cesarz bizantyński pośrednio uznał Odoakra tytułując go patrycjuszem, zażądał jednak przywrócenia na tron Juliusza Neposa, na co Odoaker się nie zgodził. Sam ogłosił się wówczas królem.

Kilkanaście lat później cesarz Zenon zawiązał sojusz z wodzem Ostrogotów Teodorykiem i wspólnie najechali Italię (489 rok). W 493 roku, z rozkazu Teodoryka, Odoaker został zamordowany.

Attyla

Attyla na obrazie Eugène'a Delacroix

Attyla, zwany też „biczem Bożym”, przyszedł na świat w roku 406. Urodzony w królewskiej rodzinie Hunów, koczowniczego ludu zamieszkałego na terenie dzisiejszych Węgier, Attyla doszedł do władzy wraz ze swoim bratem Bledą w 434 roku. W 447 roku Attyla panował już samodzielnie, po tym, gdy zabił swego brata podczas polowania, myląc go rzekomo z niedźwiedziem.

W 450 roku Attyla najechał Galię, ale został zatrzymany przez połączone wojska rzymskie i wizygockie. Dwa lata później Attyla uderzył na Italię. Chciał poślubić siostrę cesarza Walentyniana III Honorię, ale jego propozycja została odrzucona. Władztwo Attyli sięgało w owym czasie (przypuszczalnie) od Krymu na wschodzie po (dzisiejsze) południowe Niemcy na zachodzie oraz od południowych granic Polski do Macedonii na południu.

Attyla zmarł w roku 453 podczas własnego wesela. Być może przyczyną śmierci był krwotok z nosa, który zalał mu płuca, kiedy wódz Hunów był zupełnie pijany. Niektórzy twierdzą, że zmarł z przepicia oraz nadmiernego wysiłku podczas nocy poślubnej.

Horacjusz Kokles

Horacjusz Kokles w czasie wojny Rzymu z Etruskami. Mal. Charles Le Brun

Legendarny rzymski wojownik zasłynął niezwykłą odwagą, męstwem i nieustraszoną postawą na polu bitwy. Wsławił się przede wszystkim obroną ważnego mostu na Tybrze (zwanego Pons Sublicius) podczas wojny Rzymu z Etruskami.

Horacjusz miał odpierać ataki etruskich wojowników razem z dwoma towarzyszami, co dało czas rzymskim wojskom, aby mogli zerwać belki podtrzymujące przeprawę. Gdy most się zawalił Horacjusz wskoczył do rzeki i – wedle jednej opowieści – utonął, a wedle innej zdołał wydostać się na brzeg. Horacjusz siał postrach wśród wrogów. Jedna z legend na jego temat mówi, że podczas pewnej walki został postrzelony w oko. Niezrażony tym, wyszarpał strzałę z ciała wraz z własnym okiem i dalej rzucił się do walki masakrując swoich przeciwników.

Fu Hao

Fu Hao żyła w XIII wieku p.n.e. Była żoną króla Wu Dinga z dynastii Shang. Podobno była niezwykle zdolnym przywódcą wojskowym. Brała udział w kampaniach wojennych i osobiście dowodziła wojskami. Ponadto pełniła funkcje arcykapłanki i wyroczni. Za czasów panowania jej męża, kiedy Fu Hao była jednym z jego generałów, dynastia Shang była niezwykle potężna i władała znaczną częścią Chin.

Teodoryk

Teodoryk urodził się w królewskiej rodzinie plemienia Ostrogotów w 451 lub 455 roku. W 459 roku, po porażce w walkach z Bizancjum, Teodoryk został wysłany jako zakładnik do Konstantynopola. Tam przebywał dziesięć lat zdobywając solidne wykształcenie (choć zarazem nigdy nie nauczył się pisać).

W 471 roku objął władzę i został królem Ostrogotów. Teodoryk prowadził ekspansywną politykę. W 488 roku najechał Italię podbijając niemal cały Półwysep Apeniński oraz Sycylię. W 493 roku rozkazał zabić rządzącego Rzymem pokonanego Odoakra. Po jego śmierci Teodoryk rządził Italią ponad trzy dekady. Podobnie jak Odoaker, był dobrym administratorem, dbał o wyznawców różnych religii. To jemu przypisuje się zasługi odrodzenia Cesarstwa Rzymskiego po jego wcześniejszym upadku w 476 roku. Rządził sprawiedliwie, zreformował obowiązujące prawo, dbał o rozbudowę miasta, odnowił zniszczone budowle. Teodoryk prowadził kontakty z Konstantynopolem, a na swoim dworze narzucił zwyczaje bizantyńskie. Zmarł w 526 roku, a potomni ochrzcili go przydomkiem Wielki.

Czytaj też:
Etruskowie - tajemniczy lud Italii. Byli tam przed nastaniem Rzymu. Skąd pochodzili?
Czytaj też:
Osiem ulubionych miejsc starożytnych i średniowiecznych podróżników
Czytaj też:
Sześć starodawnych artefaktów, których działania… do dziś nie rozumiemy
Czytaj też:
QUIZ: Starożytny Rzym. Kilka ciekawostek. Znasz wszystkie?

Źródło: DoRzeczy.pl