Neptun to ósma, najdalsza od Słońca planeta w Układzie Słonecznym. Bywa nazywany gazowym albo lodowym olbrzymem. To czwarta pod względem średnicy oraz trzecia pod względem masy planeta w naszym układzie. Neptun jest ponad 17 razy masywniejszy od Ziemi.
Neptun został odkryty 23 września 1846 roku. Co ciekawe, Neptun jest jedyną planetą Układu Słonecznego, której istnienie wykazano nie na podstawie obserwacji nieba, lecz na drodze obliczeń matematycznych. Astronomowie doszli bowiem do wniosku, że niespodziewane zmiany w ruchu orbitalnym Urana są spowodowane siłą oddziaływania znajdującej się jeszcze dalej od Słońca planety. Neptun został później zaobserwowany przez Johanna Gallego w miejscu przewidzianym przez Urbaina Le Verriera. Wkrótce odkryto też jego największy księżyc, Tryton. Wszystkie pozostłe księżyce zostały odkryte w XX wieku. Człowiek „dotarł” do Neptuna tylko raz. 25 sierpnia 1989 roku w jego pobliżu przeleciała sonda Voyager 2.
Atmosfera Neptuna, podobnie jak na Jowiszu i Saturnie, składa się głównie z wodoru i helu wraz ze śladami węglowodorów i prawdopodobnie azotu. Zawiera też substancje tj. woda (lód), amoniak, metan. Jego wnętrze składa się głównie z lodu i skał. Niebieskawy odcień planety spowodowany jest śladami metanu w jej zewnętrznych obszarach.
„Prehistoryczny” księżyc
Nereida, trzeci co do wielkości księżyc Neptuna, jak wynika z obserwacji przeprowadzonych dzięki Teleskopowi Webba, jest znacznie starszy, niż dotychczas przypuszczano. Możliwe, że jest to jedyny zachowany obiekt z najwcześniejszych, liczących miliardy lat, etapów istnienia planety.
Nowe odkrycia przeczą wcześniejszym ustalenion, które przyjęto po 1949 roku, kiedy na niebie odkryto Nereidę. Po jego odkryciu przyjęto tezę, że Neptun „przechwycił” ten księżyc poprzez swoją grawitację z lodowej „studni” ciał niebieskich w zewnętrznym Układzie Słonecznym, znanej jako Pas Kuipera. Tak było z pozostałymi księżycami tej planety. Wszystkie one, poza największym Trytonem, są dość małymi obiektami o nieregularnych. Sam Tryton na dodatek porusza się po orbicie „retrogradacyjnej”, czyli odwróconej. Tryton jest z pewnością obiektem przechwyconym, lecz nie tylko ze względu na swoją nietypową orbitę, ale także dlatego, że obserwacje wykazały, że jego skład jest bardziej podobny do składu Plutona niż Neptuna.
W ostatnim czasie obserwacje Nereidy przez teleskop ujawniły jego skład znacząco różniący się od składu znanych obiektów Pasa Kuipera. Co za tym idzie księżyc ten nie zostałby „przechwycony” przez grawitację planety, lecz towarzyszył jej od samego początku jej istnienia. Problemem jest to, że, jak podają naukowcy, wciąż nie do końca wiadomo, jak powstają księżyce wokół gazowych olbrzymów, przede wszystkim Urana i Neptuna. Podkreślają też, że sama historia Urana i Neptuna utrudnia badania. Uran na przykład jest dziwnie „przechylony” na bok, być może z powodu dużego zderzenia z innym obiektem miliony – miliardy lat temu, co oznacza, że jego „pierwsza generacja” księżyców najpewniej już nie istnieje.
Jest wielce prawdopodobne, że Nereida jest jedyną oryginalną pozostałością po satelitach, które pierwotnie uformowały się wokół Neptuna. Byłby to ogromny krok w stronę zrozumienie jak formowały się księżyce tych najodleglejszych planet Układu Słonecznego.
Czytaj też:
Program Apollo wyniósł człowieka na Księżyc. Kiedy wracamy?Czytaj też:
Kosmiczny QUIZ. Na te pytania trzeba znać odpowiedzi!Czytaj też:
Sowieckie „strefy 51”Czytaj też:
Człowiek nigdy nie był tak daleko. Artemis II osiągnął rekordową odległość i wraca na Ziemię